100 Jaar Horror - 1919 (Die Teufelskirche)

Na een pauze van een week was het weer hoog tijd voor een film in de 100 jaar horror challenge en deze keer was ik erg benieuwd hoe de film me zou gaan bevallen. Want een film met een titel als Die Teufelskirche (De Duivelskerk) geproduceerd door een "Lucifer Films" schept toch wel wat verwachtingen, ondanks dat ik nog niet echt een liefhebber ben geworden van de stomme (horror)film uit de 10e jaren van de vorige eeuw.

Die Teufelskirche bestaat uit een proloog en vier aktes maar helaas zijn de proloog en 1e akte verloren gegaan. In de versie die ik zag worden we op de hoogte gebracht door middel van foto's en tekst, volgens mij nog gemaakt in het videotijdperk. Maar het volstaat en we zien dat Ane en Asmus, een arm boeren stel, graag een kind willen maar hier nog geen geluk mee hebben. Dat is vooral moeilijk voor Ane. De Duivel, verkleed als ketellapper, ziet hoe kwetsbaar ze is en broed op een plan.

De plaatselijke kerk is afgebrand en ook daar ziet de Duivel een kans, hij bied de raad een steen aan die vuurvast is zodat de kerk nooit meer zal afbranden. De raad ziet dit als een gift van god en omdat er drie parochies gebruik van de kerk zullen maken beslissen ze dat deze op een centrale plaats moet komen, maar op die plek staat de boerderij van Ane en Asmus.

De Duivel gaat aan het werk en bezoekt Ane, die moet in eerste instantie niets van hem hebben maar al snel weet hij haar in te palmen door misbruik te maken van haar kinderwens. Hij verteld dat ze haar "sissende ketel eens een beetje voorzichtig moet laten overkoken" en lokt haar het bos in waar ze flauw valt (ja ja, ik benieuwd tot welk jaar de flauwvallende vrouwen het volhouden). Het resultaat is dat de ketel die ze daadwerkelijk op had staan in huis ook overkookt en de boerderij afbrand. Dat Ane inmiddels niet meer echt haarzelf is blijkt uit haar hysterisch gedrag tijdens de brand en dat ze tegen Ansus verkondigd dat dit de toorn van god is omdat hij haar geen kind geschonken heeft.

Gebroken door het verlies schenkt Ansus zijn boerderij en grond aan de raad van parochies, tot groot ongenoegen van Ane, die inmiddels haar keteltje daadwerkelijk wat laat overkoken. Zelfs de pastoor (die overigens zo dik in de schmink zit rond zijn ogen dat het lijkt alsof hij zo uit een Black Metal band gestapt is) is niet meer veilig voor haar.

Als de raad en de pastoor het niet eens kunnen worden over de bouw van de kerk lijkt het hele feest niet door te gaan. Maar dan is daar natuurlijk altijd nog de duistere ketellapper die de pastoor een deal voorstelt. Hij zorgt ervoor dat de kerk gebouwd wordt maar als de pastoor ooit God of zijn geloof verloochend is de kerk en alles en iedereen erin van hem. De pastoor accepteert en de volgende dag staat daar de kerk. Wederom doen de mensen het af als een wonder van god maar de pastoor weet wel beter en roept iedereen op om met hem de duivel uit de kerk te drijven. Tijdens deze confrontatie komt God hemzelf aankloppen bij de kerk, maar niemand geloofd hem en zelfs de pastoor verzoekt de "zwerver" verder te gaan. God is de kerk geweigerd dus de Duivel claimt de kerk en iedereen erin.

Niet bepaald een Happy Ending, maar dan wordt Ansus wakker en blijkt het allemaal een droom geweest. Een einde die we nog vaak in horrorfilm zullen tegen komen de volgende honderd jaar!

Die Teufelskirche is een lekkere vlotte en compacte film, de speeltijd van ruim 50 minuten is voorbij voordat je er erg in hebt. Ondanks dat het geen visueel spektakel is is de film behoorlijk sfeervol. De verschijning van de Duivel is ook goed gedaan en het is niet moeilijk in te denken dat dit een impact op kijkers moet hebben gehad in 1919. Verbazend is ook de hoeveelheid seks dat de film uitstraalt, natuurlijk staat het in schril contrast met wat we tegenwoordig gewend zijn maar er wordt nogal wat verleid en gesuggereerd in deze film. En dat door een appetijtelijke actrice die haar boezem nog maar net in haar jurk houdt.

Wederom een film met een (religieuze) boodschap maar wellicht ook één met commentaar want zodra de streken van de duivel in het voordeel van de parochianen uitvallen wordt het zonder twijfel geaccepteerd als een wonder of gift van God. En zelfs de pastoor valt voor de verleidingen van zowel Ane als de Duivel. En daarmee blijft deze film van 93 jaar oud wellicht altijd actueel.

Trivia: Regisseur Hans Mierendorff was één van de acteurs in het eerder besproken Hilde Warren und der tod.  Acteur Paul Rehkopf die de duivel speelt was in 31 jaar in 200 producties te zien!  

Score:
 

Bekijk de volledige film op youtube!

 

100 Jaar Horror - 1918 (The Eyes of the Mummy)

Wederom was het weer even zoeken voordat ik een horrorfilm uit het jaar 1918 gevonden had en met zo'n titel moet het wel goed komen qua horror. In ieder geval het feit dat we daadwerkelijk met een volbloed horrorfilm te maken hebben. En wederom kwam ik bedrogen uit.

Wenderland is een jonge schilder die naar Egypte gaat om te studeren en als hij op het terras van zijn hotel zit (studenten zijn weinig veranderd in 94 jaar) hoort hij Prins Hohenfeld praten over de tombe van koningin Ma. Het wordt Hohenfeld sterk afgeraden want het schijnt ongeluk te brengen en even verderop op het terras zit dan ook een avonturier die na het bezoekje geestelijk niet meer helemaal in orde is "the eyes are alive!"

Waarom Wenderland vervolgens besluit in zijn eentje toch een bezoek aan de tombe te brengen is niet duidelijk, maar de beste man doet het nu eenmaal. Bij de tombe aangekomen wordt hij opgevangen door een duister figuur die hem naar binnen loodst. En daar treft hij een tombe aan die naar hem terugkijkt met echte ogen. Niet echt onder de indruk gaat hij op onderzoek uit en vindt uit dat het allemaal een truc is en dat er een vrouw tegen haar zin in de tombe opgesloten zit. De duistere figuur en Wenderland vechten het even flink uit en Wenderland komt uiteindelijk als overwinnaar uit het gevecht en neemt de vrouw mee terug naar Europa, eerlijk gevonden! De halfdode man wordt vervolgens gevonden door Prins Hohenfeld en neemt hem ook mee terug naar Europa als dienaar.

Door allerlei niet erg interessante toevalligheden zien de twee elkaar weer en de duistere man zint op wraak. (duister heeft hier trouwens niks met de huidskleur, of beter gezegd, schoenpoets van de man te maken)

Niks mummie dus! En ook geen horror. In het geval van Verdens Undergang was het niet eens zo'n probleem want dat was tot nu toe de beste film die ik keek voor 100 Jaar Horror. The Eye of the Mummy is echter geen bijzonder leuke film en moet zelfs voor zijn tijd niet echt een hoogvlieger zijn geweest. Een drama die van toevalligheden aan elkaar hangt.  Acteerwerk is niet super al is dat met zulke oude films soms wat moeilijk te zeggen.

Van deze film is trouwens wel een DVD te vinden, maar van erg goede kwaliteit is deze niet. Nu is dat ook niet zo heel raar natuurlijk met een film van bijna honderd jaar oud maar sommige film die ik hiervoor zag waren gerestaureerd en dat is bij deze absoluut niet het geval. Veel scenes zijn veel te licht, en de piano muziek die eronder is gezet werd gewoon herhaald en was volgens mij ook niet specifiek voor deze film gemaakt.

Helaas kon ik geen andere titel vinden om te bespreken want ik begin na 6 films in deze challenge al in herhaling te vallen. Weer een film die niet echt horror is en niet echt interessant.

Waarschijnlijk gaat het vanaf 1920 wel wat beter en leuker worden. In ieder geval is er in de meeste komende jaren wel al keuze tussen verschillende films, en ook komen er een paar klassiekers aan. Volgende keer weer een Duitse film met de veelbelovende titel Der Teufelskirche, hopen dat deze zijn titel wel waar maakt.

Score:

100 Jaar Horror - 1916 (Verdens Untergang)

We zijn aangekomen bij 1916 en dit keer was het niet alleen een probleem een horrorfilm te vinden, de uiteindelijk gekozen film bleek eigenlijk niet eens horror te zijn. Wel is het de eerste film met een speeltijd die in de buurt komt van wat we tegenwoordig gewend zijn. En ik moet zeggen dat ik er toch wel een beetje tegenop zag, een stomme film van bijna honderd jaar geleden van 77 minuten, want wat ik tot nu toe gekeken heb was niet altijd even boeiend en dat waren ook nog kortere films. Maar ach, ik ben ook nog steeds bezig met de eerste jaren van deze (zelf opgelegde) uitdaging en er zullen ongetwijfeld nog films volgen waar ik nog nooit van gehoord heb en die me zullen verbazen. Laten we het hopen want dat is één van de redenen dat ik dit doe.

Verdens Untergang (Vertaald: Het einde van de wereld) begint met een introductie van alle karakters die er toe doen in de film en deze introductie is karakteristiek voor de rest van de film, vrij simpel en to the point. Althans met betrekking op hoe het verhaal visueel gebracht wordt, want ik ben geen kenner van de stomme film maar ik denk dat de regisseur meer te zeggen had met dit verhaal dan men gewoon was in die tijd.

Als de introductie achter de rug is begint de film in een klein mijndorpje waar twee zusters zich opmaken om te gaan dansen. (Ik vreesde alweer voor het ergste want de vorige film die ik keek voor 100 Jaar Horror bestond voor een derde uit dansen en daar zat ik niet nog een keer op te wachten.) Dina, de verloofde van twee, ontmoet de rijke zakenman Stoll uit de stad die haar het hof maakt waarbij gelijk de toon gezet is. Hij vraagt haar er met hem vandoor te gaan nar de stad want "zij is toch veel te mooi om onder dit soort mensen te leven". Dina hoeft hier niet lang over na te denken want de aan haar beloofde rijkdom doet haar haar verloofde vergeten als sneeuw voor de zon en dezelfde avond nog knijpt ze er tussen uit.

Het is drie jaar later en Stoll's neef Professor Wiseman ontdekt een komeet die wel eens op koers kan liggen de aarde te raken. Dit gerucht komt uit en uiteraard ontstaat er enige paniek, vooral op de aandelenmarkt waar Stoll in tegenstelling tot alle anderen goedkoop inkoopt. Na een debat van wetenschappers blijkt dat inderdaad de komeet voor een grote ramp zal gaan zorgen maar de wetenschappers zijn erover eens dit niet naar buiten te brengen om massale paniek onder de bevolking te voorkomen. Stoll weet Wiseman echter te overtuigen hem wel de uitkomst te vertellen, en ondanks dat de werkelijke uitkomst laat Stoll in een krant vermelden dat het allemaal maar vals alarm was. De rust keert weder, de aandelenmarkt hersteld zich waardoor Stoll de slag van z'n leven slaat. Z'n plan is gelukt.

Hierna gaan Stoll en Dina terug naar het mijndorpje want Stoll denk in de mijn een goede schuilplaats te hebben gevonden voor de aankomende ramp. Natuurlijk valt de terugkeer van het stel niet zo goed bij Flint,  de oude verloofde van Dina en die trommelt dan ook een menigte op om Stoll er van langs te geven. Hier krijgen ze echter niet de kans voor want Dina's vader kan de confrontatie met zijn dochter niet aan gaat van z'n stokje, op een manier zoals ze alleen kunnen in de stomme film. Niet veel later overlijd hij zelfs van de shock.

Het stel is weinig onder de indruk van alle drama en besluiten een feest te geven voor al hun rijke vrienden en te vieren dat zij de wereld weer zullen opbouwen. De arbeiders in het dorpje hebben inmiddels wel door dat het waarschijnlijk hun laatste avond is en gaan verhaal halen bij de feestende aristocraten wat uitmond in een heus vuurgevecht tussen beide groepen. Dina overleefd de aanval niet en Stoll vlucht de mijn in, achterna gezeten door Flint. Inmiddels is de komeet de dampkring binnengedrongen en regent het brokstukken wat, zeker voor die tijd, best fraai in beeld wordt gebracht! Door de komeetinslagen komen er echter gassen vrij in de mijn en ook Flint en Stoll leggen het loodje.

Ondanks dat het dorp in puin ligt en overstroomd is zijn er nog overlevenden. De priester van het drop leeft nog en hij bevrijdt Dina's zuster Ella uit een benarde positie en brengt haar in veiligheid. Na het rampgeweld lijken dit ellenlange scenes en deze hadden van mij wat korter gemogen. We krijgen fraaie beelden te zien van een uitgebrand dorp en je vraagt je af hoe deze beelden tot stand zijn gekomen want dit ziet er allemaal zeer authentiek uit en niet als een filmset uit 1916! Hetzelfde geld overigens voor de beelden van een overstroomd dorp.

Eenmaal in veiligheid ziet Ella dat in tegenstelling tot alle gebouwen in het dorp de kerk nog fier overeind staat en ze luid de kerkklok, een man die de ramp ook heeft overleefd komt op het geluid af en ze vallen elkaar in de armen.

Dat de kerk als enig gebouw nog overeind staat na de ramp en de priester één van de weinige overlevenden is lijkt een overduidelijke boodschap, het geloof en de kerk zijn de steunpilaren waar vanuit de samenleving weer opgebouwd kan worden. En dat de gehoorzame en vrome zuster het overleefd samen met een hardwerkende visserman lijkt dit te ondersteunen. Of dat de door hebzucht gedreven aristocraten (en de uit jaloezie handelende arbeiders?) het niet overleefden.Wel raar is dat Ella en de visserman de hele film geen rol speelden tot het einde.

De boodschap wordt niet door je strot gedrukt en het maakt dus ook niet veel uit of je jezelf kunt vinden in deze gedachte. Zoals al gemeld in de introductie had ik moeite met het vinden van een horrorfilm uit dit jaar en ik dacht dat Verdens Untergang er nog het meest bij in de buurt zou komen, maar dit is absoluut geen horrorfilm. De eerste helft van de film laat zich nog best omschrijven als een drama waarna het overgaat in een science fiction, maar nog meer een rampenfilm. Een hele vroege voorloper van de film 2012 zeg maar.

De film wordt met weinig flair en sfeer gebracht en slechts een enkele keer worden we verrast met een fraai belichte of sfeervol shot (in de mijn of het verwoeste dorp). Dus erg bondig maar met genoeg tempo en verhaal om toch te boeien, de meeste tijd althans want het duurt toch best lang voordat de ramp zich aandiende (want stiekem was dat waar ik het meest benieuwd naar was). De special effects zijn natuurlijk erg gedateerd, zo blijft de komeet mooi op dezelfde plek staan in de lucht als de camera beweegt. Maar tijdens de ramp zijn de effecten soms uitermate effectief en was ik positief verrast. Het acteerwerk was een stuk meer ingetogen dan wat ik tot nu toe gezien heb van deze stomme films en voor mij dus ook beter te doen, al moest ik wel even lachen als iemand weer zijn vuist ophefde naar de komeet.

Jammer dat dit geen horrorfilm is want het was tot nu toe wel de leukste film die ik zag voor de 100 Jaar Horror film uitdaging.

Score: 
 

Bekijk hier de volledige film!